20 lipca 2024

23 maja minie 463 rocznica śmierci Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony oraz 465 rocznica przeniesienia stolicy królewskiego biskupa krakowskiego z Wawelu do Więcborka !

23 maja mnie 463 rocznica śmierci Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego herbu Radwan z Więcborka Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony oraz 465 rocznica przeniesienia stolicy królewskiego biskupa krakowskiego z Wawelu do Więcborka ! Biskup krakowski Andrzej Zebrzydowski zmarł w drodze z więcborskiego zamku Zebrzydowskich na Wawel w Krakowie 23 maja 1560 r. we Wrześni k/Poznania.

W maju 2023r. odwiedziłem Zamek Królewski i Katedrę Królewską na Wawelu w Krakowie, gdzie spoczywa słynny mieszkaniec Więcborka Książę herbu Radwan Biskup Krakowski Andrzej Zebrzydowski, kapelan Królowej Bony. Zdjęcia z tej wizyty zamieszkam poniżej artykułu.

Andrzej Zebrzydowski herbu Radwan (ur. 1496 w Więcborku, zm. 23 maja 1560 r. we Wrześni) – biskup krakowski od 25 lutego 1551 r., kujawski w latach 1546 r.–1551 r, chełmski od 8 czerwca 1545 r. do 19 marca 1546 r, kamieniecki od 1543, sekretarz Zygmunta I Starego, kanonik kapituły katedralnej poznańskiej instalowany w 1525 roku.

W 1518 r. rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej skąd przeniósł się do Bazylei, gdzie był uczniem Erazma z Rotterdamu, a następnie w 1529 r. do Paryża, gdzie studiował prawo i teologię. Ostatecznie studia zakończył w 1530 r. w Padwie. Koszty jego kształcenia pokryli: biskup krakowski Piotr Tomicki oraz prymas Andrzej Krzycki, który był jego wujem.

W 1530 r. został kanonikiem krakowskim, a rok później płockim. Pełnił także funkcje kapelana królowej Bony. W 1555 r. już jako biskup krakowski próbował zatrzymać ją w Polsce prosząc by nie wyjeżdżała do Bari.

Był posłem Zygmunta I Starego na sejmik województwa poznańskiego i kaliskiego w Środzie w 1542 r. i 1543 roku.

Sprawowanie przez niego biskupstwa nastąpiło w okresie masowego przechodzenia szlachty na kalwinizm a mieszczaństwa na luteranizm. Oburzony na króla Zygmunta II Augusta iż ten nie próbuje temu zapobiegać w 1558 r. opuścił Kraków i przeniósł się do rodzinnego Więcborka. Zmuszony do powrotu przez kapitułę krakowską zmarł w trakcie podróży. Został pochowany w katedrze wawelskiejkaplicy obok zakrystii.

W Krakowie jako kanonik, a później jako biskup, mieszkał przy ulicy Kanoniczej 12.

W krużgankach klasztoru OO Franciszkanów zachował się jego portret, a w katedrze pomnik nagrobny autorstwa Jana Michałowicza z Urzędowa.

Teraz już wiemy, że to właśnie biskup krakowski Andrzej Zebrzydowski przeniósł z Wawelu w Krakowie do więcborskiego zamku Zebrzydowskich siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego. Działo się to 465 lat temu w latach 1558 – 1560 r. kiedy to biskup krakowski książę Andrzej Zebrzydowski prowadził swoją królewską działalność duszpasterską z więcborskiego zamku Zebrzydowskich, gdzie się urodził w 1496 r.

Właśnie z więcborskiego zamku już 465 lat temu biskup krakowski Andrzej Zebrzydowski prowadził negocjację z Królem Polskim Zygmuntem II Augustem odnośnie swojego powrotu na Wawel. Niewielu wie, że w tym czasie na więcborskim zamku bywała również Królowa Bona, która rozbudowała więcborski zamek swojego kapelana królewskiego biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego.

Przypominam, że za więcborskim zamkiem znajdowała się droga krzyżowa do której Zebrzydowscy przywiązywali ogromną wagę. Więcborski zamek Zebrzydowskich to była budowla z groblami, fosami, mostami zwodzonymi i wszystkimi przynależnościami rycerskiego zamku. źródło naukowe ”Tamże”. Po śmierci bp. Andrzeja Zebrzydowskiego 23. 05. 1560 r. w drodze z Więcborka na Wawel we Wrześni k/Poznania, rodzina biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego rozpoczęła budowę drogi krzyżowej w Kalwarii Zebrzydowskiej, która powstałą z inicjatywy i fundacji Zebrzydowskich z Więcborka i działa do dnia dzisiejszego.

Zamek rycerski biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego stał po drugiej stronie jeziora więcborskiego w znacznej odległości od miejsca, w którym znajdował się poprzedni zamek Grzymalitów z Więcborka. Było to po wschodniej stronie miasta, według jego dzisiejszego położenia, obecnie ul. Zamkowa i Biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego nadana z mojego wniosku kilka lat temu. Źródło informacji  historycznej i naukowej: ”Tamże” oraz ”Otto Georkie Der Kreis Flatow Złotów 1818 r., s640”. Była to budowla z groblami, fosami, mostami zwodzonymi i wszystkimi przynależnościami rycerskiego zamku. źródło naukowe ”Tamże”.

Przyczyną opuszczenia stolicy Polski w Krakowie i zamku królewskiego na Wawelu przez królewskiego kapelana bp. Andrzeja Zebrzydowskiego była obojętność Króla Polski Zygmunta II Augusta wobec przechodzenia szlachty polskiej na kalwinizm i protestantyzm, co wywołało gniew królewskiego biskupa rodem z Więcborka i przeniesienie do Więcborka swojej siedziby 465 lat temu na dwa lata.

Zwłoki biskupa Zebrzydowskiego spoczywają od 463 lat do dnia dzisiejszego w rodzinnej kaplicy Zebrzydowskich na krakowskim Wawelu, gdzie w maju tego roku ponownie przybyłem. Szkoda, że władze miejskie i parafialne z Więcborka nie potrafią wyeksponować i uczcić tego istotnego faktu w dziejach naszego miasta i więcborskiego kościoła katolickiego. Przypominam radnym i burmistrzowi, że to był jeden z najsłynniejszych mieszkańców Więcborka, więc przestańcie zacierać w pamięci mieszkańców i turystów ten fakt historyczny. Fresk z podobizną biskupa Zebrzydowskiego i jego wuja Prymasa Polski Andrzeja Krzyckiego oraz Królowej Bony i jej męża Króla Polski, który zamieszczam na zdjęciach poniżej znajduję się w więcborskim kościele katolickim nad ołtarzem bocznym Jezusa Chrystusa.

Czas najwyższy by władze miejskie i kościelne Więcborka upamiętniły ten fakt i jubileusz 465 lecia w publikacjach i na obelisku w miejscu, gdzie przez wiekami stał więcborski zamek Zebrzydowskich, a następnie Potulickich z Więcborka.  Przecież tam była przez dwa lata stolica królewskiego kościoła katolickiego w Polsce ! Postać więcborskiego Biskupa utrwalona jest też w filmie Królowa Bona, której więcborski biskup był kapelanem. 

Starczy zafałszowywania historii prastarego Więcborka ! Czas wreszcie po 465 latach milczenia na wycieczki  z Więcborka na Wawel w Krakowie do grobu bp krakowskiego Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka i do Kalwarii Zebrzydowskich. Czas w końcu na msze za spokój duszy biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego w więcborskim kościele katolickim  23 maja 2023 roku w 463 rocznicę jego śmierci co nastąpiło w drodze z więcborskiego zamku Zebrzydowskich na Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie.

Tak o kapelanie Królowej Bony Biskupie Krakowskim Andrzeju Zebrzydowskim z Więcborka piszę dziś Archidiecezja Krakowska: Andrzej Zebrzydowski, biskup kamieniecki (1543), chełmski (1545), kujawski (1546). Biskupem krakowskim został mianowany 25 II 1551. Za jego czasów szlachta licznie przechodziła na kalwinizm, zabierając kościoły katolickie, podczas gdy mieszczanie wybierali luteranizm. Zebrzydowski oburzony na króla, że nie działa energicznie na rzecz wstrzymania fali odstępstwa, opuścił diecezję i usunął się w 1558 roku do rodzinnego Więcborka.

To jeszcze bardziej rozzuchwaliło innowierców. Po dwóch latach, zmuszony przez kapitułę do powrotu, zmarł 25 V 1560 we Wrześni. Pochowany w kaplicy obok zakrystii, gdzie polski rzeźbiarz Jan Michałowicz z Urzędowa wykuł mu renesansowy nagrobek. Po jego śmierci administrował diecezją Andrzej Przecławski, dziekan poznański, kanonik krakowski. źródło https://diecezja.pl/biskupi-krakowscy/andrzej-zebrzydowski-1551-1560/?fbclid=IwAR07dKKPKz_vJG9fSZd_eflnOVQQKrjzu6dBLCjVR07ygvv3Crzt5XcdcLY

Poniżej mój wykład historyczny ”Ocalić od zapomnienia” z więcborskiego zamku Zebrzydowskich i Potulickich w Więcborku, gdzie 465 lat temu w latach 1558 – 1560 mieściła się siedziba królewskiego biskupa krakowskiego Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka kapelana Królowej Bony.
Tomasz Roman Bracka
Na portrecie Królewski Biskup Królewski Książę Andrzej Zebrzydowski z Więcborka herbu Radwan Kapelan Królowej Bony. Tomasz Roman Bracka
Na portrecie Królewski Biskup Krakowski Książę Andrzej Zebrzydowski z Więcborka herbu Radwan Kapelan Królowej Bony.
Tomasz Roman Bracka
Moja wizyta i modlitwa w Kaplicy Św. Jana Pawła II w Katedrze Królewskiej na Wawelu w Krakowie. Tomasz Roman Bracka
Moja wizyta i modlitwa w maju 2023 r. w Zamku Królewskim i w Katedrze Królewskiej na Wawelu w Krakowie.
Photo – Tomasz Roman Bracka
Moja wizyta w maju 2023 r. w Katedrze Królewskiej na Wawelu w Krakowie.
Photo – GAZETA WIĘCBORSKA
W Bari, mieście na włoskim wybrzeżu Adriatyku, samoloty lądują na lotnisku imienia Karola Wojtyły, a w miejscowej bazylice spoczywają szczątki polskiej królowej Bony, której kapelanem był mieszkaniec Więcborka biskup krakowski Kapelan Książę Andrzej Zebrzydowski z Więcborka. Bari jest największym miastem nad Adriatykiem i ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i kulturalnym Włoch. Ten duży port wojenny, handlowy i pasażerski utrzymuje połączenia promowe z miastami Czarnogóry, Chorwacji i Grecji. Bari Czas najwyższy by ciało Królowej Bony wróciło na Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie. Tomasz Roman Brack
W Bari, mieście na włoskim wybrzeżu Adriatyku, samoloty lądują na lotnisku imienia Karola Wojtyły, a w miejscowej bazylice spoczywają szczątki polskiej królowej Bony, której kapelanem był mieszkaniec Więcborka biskup krakowski Kapelan Książę Andrzej Zebrzydowski z Więcborka.
Bari jest największym miastem nad Adriatykiem i ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i kulturalnym Włoch. Ten duży port wojenny, handlowy i pasażerski utrzymuje połączenia promowe z miastami Czarnogóry, Chorwacji i Grecji. Bari Czas najwyższy by Ciało Królowej Bony wróciło na Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie.
Tomasz Roman Brack
Moja wizyta i modlitwa w Kaplicy Św. Jana Pawła II w Katedrze Królewskiej na Wawelu w Krakowie. Tomasz Roman Bracka
Moja wizyta z Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie.
Photo – GAZETA WIĘCBORSKA

Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku od 463 lat Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku –
Photo GAZETA WIĘCBORSKA
Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 II 1494, zm. 19 XI 1557) – królowa Polski, druga żona Zygmunta I Starego, córka Giangaleazza Sforzy, księcia Mediolanu, i Izabeli Aragońskiej, córki Alfonsa Il, króla Neapolu. Obraz pędzla Jana Matejki. Tomasz Roman Bracka
Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 II 1494, zm. 19 XI 1557) – królowa Polski, druga żona Zygmunta I Starego, córka Giangaleazza Sforzy, księcia Mediolanu, i Izabeli Aragońskiej, córki Alfonsa Il, króla Neapolu. Obraz pędzla Jana Matejki. Czas by ciało okradzionej z wszystkiego Królowej Bon wróciło z Bari na Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie !
Tomasz Roman Bracka
Moja Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie. Tomasz Roman Bracka

Moja wizyta Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie – Photo GAZETA WIĘCBORSKA
Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku od 463 lat Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku –
Photo  Tomasz Roman Bracka
Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku. Photo - Tomasz Roman Bracka
Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku od 463 lat Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku.
Photo – GAZETA WIĘCBORSKA
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim.
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim – Photo Tomasz Roman Bracka

Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku od 463 lat Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku.
Photo – Gazeta więcborska
Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie maj 2023 r.
Photo – Tomasz Roman Bracka

Katedra Królewska na Wawelu w Krakowie miejsce spoczynku od 463 lat Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka, który 465 lat temu przeniósł z Krakowa do Więcborka na dwa lata do 23 maja 1560 r. stolicę Królewskiego Kościoła Krakowskiego do Zamku Zebrzydowskich w Więcborku.
Photo – GAZETA WIĘCBORSKA
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim.
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim – Photo Tomasz Roman Bracka
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim.
Na zdjęciu fresk w więcborskim Kościele Katolickim z Królewskim Biskupem Krakowskim Kapelanem Królowej Bony Andrzejem Zebrzydowskiego z Więcborka z Królową Boną, Królem Polski i Prymasem Polski Andrzejem Krzyckim – Photo Tomasz Roman Bracka
Zamek Zebrzydowskich Więcbork
Zamek Zebrzydowskich w Więcborku – Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który 465 lat temu w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który 465 lat temu w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka
Bydgoscy archeolodzy odkryli fundamenty więcborskiego zamku Biskupa Krakowskiego Kapelana Królowej Bony Księcia Andrzeja Zebrzydowskiego z Więcborka przy ulicy Zamkowej w Więcborku, który 465 lat temu w latach 1558-1560 r. przeniósł do więcborskiego zamku siedzibę królewskiego biskupa krakowskiego- foto Tomasz Roman Bracka